Komora Wodna na Pradze

Dawna Komora Wodna na Pradze przy ul. Kłopotowskiego, zwana także Domem pod Kolumnami lub Domem Mostowym, to jeden z ważniejszych, a przy tym piękniejszych zabytków miasta po prawej stronie Wisły. Po lewej zaś stronie podobną funkcję pełnił Dom Łaziebny przy ul. Bednarskiej, czyli Łazienki Teodozji Majewskiej. Budynek na Pradze ukończono w 1825 r., a wzniesiony on został na potrzeby Miejskiego Wydziału Mostowego. Projektantem był wybitny włoski architekt, Antonio Corazzi, dzięki któremu podziwiać możemy Teatr Wielki czy Pałac Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu przy pl. Bankowym. W serii POZNAJEMY WARSZAWĘ POPRZEZ ARCHITEKTURĘ postanowiliśmy obejrzeć tympanon z płaskorzeźbą, kolumnadę oraz pamiątkowe tablice z zaznaczonymi poziomami wody podczas powodzi.

Komora Wodna

KOMORA WODNA

Budynek wybudowano przy wjeździe na most łyżwowy, łączący brzegi rzeki. Opiekę nad budynkiem sprawował Wydział Mostowy, który pobierał opłaty za przejście i przejazd przez most oraz przewóz towarów. Inwestorem jednego z takich mostów w kraju był podskarbi wielki koronny Adam Poniński (stąd też most zwany był również Mostem Ponińskiego), przez 10 lat mógł pobierać opłaty mostowe – 2 gorsze od pieszego, 4 gorsze od konia, a złotówkę od wozu z towarem. Most wybudowano na Wiśle w 1775 r. i była to konstrukcja tymczasowa, rozbierana na okres zimowy, aby nie uległa zniszczeniu, podobnie jak Most Zygmunta Augusta w 1603 r. W okresie zimy przeprawy odbywały się pieszo przez skutą lodem rzekę, łodziami lub na krach). Most montowany był na płaskodennych łodziach zwanych łyżwami. Dom Mostowy został ukończony dopiero w 1825 r. przy wylocie z ul. Brukowej (potem ul. Szerokiej, ul. Wójcika, a obecnie ul. Kłopotowskiego) po prawej stronie rzeki.

Komora Wodna
Komora Wodna
Komora Wodna
Komora Wodna
Komora Wodna
Komora Wodna
Komora Wodna

KOMORA WODNA – TYMPANON

Komora Wodna składała się z trzech części: centralnego, wysunietego ryzalitu i dwóch niższych skrzydeł bocznych. Piękną ozdobą klasycystycznego pałacyku są kolumny w stylu jońskim z wolutami (ślimacznicami). Ryzalit zwieńczono trójkątnym tympanonem z płaskorzeźbą dłuta Tomasza Accardiego. Ukazany został Posejdon (czy też jego rzymski odpowiednik Neptun) na rydwanie ciągniętym przez konie z rybimi ogonami w otoczeniu pary delfinów.

Komora Wodna

Budynek Łazienek Teodory Maciejewskiej, czyli Komora Wodna z lewej strony Wisły, również zwieńczona została tympanonem z płaskorzeźbą Pawła Malińskiego „Porwanie Prozerpiny przez Posejdona”.

WPIS DO REJESTRU ZABYTKÓW

Jednak zbyt długo Komora Wodna swej funkcji nie pełniła, gdyż w 1864 r. oddano do użytku Most Aleksandryjski (Most Kierbedzia, obecnie Most Śląsko-Dąbrowski), budynek utracił więc swoje znaczenie.

Stojąca na uboczu Komora Wodna zaczęła popadać w ruinę do tego stopnia, że w 1869 r. konieczna była rozbiórka zachodniego skrzydła, a wschodnie przebudowano i oddano do użytku pracownikom wodociągów. Budynek cudem przetrwał dwie wojny światowe.

W latach 60. zeszłego stulecia od rozbiórki pod powstające wokół osiedla uratował go wpis do rejestru zabytków, a w latach 1975-1980 miał miejsce gruntowny remont według projektu Bolesława Świderskiego: zrekonstruowano balujące skrzydło, drugie przywrócono do pierwotnego stanu, przywrócona została płaskorzeźba, zdjęta ze względu na możliwość odpadnięcia od ściany. W latach 2007-2008 przeprowadzony został kolejny kapitalny remont budynku.

Obecnie mieści się tu Urząd Stanu Cywilnego, w tym Pałac Ślubów z salą mieszczącą około osiemdziesięciu osób. Ze względu na odbywające się tu śluby dawna Komora Wodna często przystrojona jest płatkami kwiatów lub confetti.

Komora Wodna

POWODZIE W WARSZAWIE

Pamiątką po pierwotnej funkcji budynku są piękne, żeliwne tablice wmurowane w ścianę, na których odnotowane zostały rekordowe stany wody występującej z brzegów Wisły – zarejestrowane to zostało w latach: 1813, 1839 oraz 1844.

Komora Wodna

Czy jakaś zakochana para miałaby ochotę wziąć ślub w tym pięknym, zabytkowym budynku? Komora Wodna zaprasza, a Neptun z trójzębem wcale nie jest taki groźny, na jakiego wygląda!

VarSavskie pozdrowienia

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.