Szwedzi w Warszawie – Walery Przyborowski

wpis w: Książki | 0

Szwedzi w Warszawie to kolejna powieść, jaką przedstawiamy w cyklu POZNAJEMY WARSZAWĘ POPRZEZ KSIĄŻKI. Powieść Walerego Przyborowskiego z 1901 r. przenosi nas do czasów polskiego króla Jana Kazimierza, szwedzkiego króla Karola Gustawa oraz walecznego Stefana Czarnieckiego w okresie potopu szwedzkiego. Powieść znajdowała się kiedyś w kanonie lektur szkolnych, nosząc etykietę powieści historycznej, nie była zbyt lubiana wśród uczniów. Jest to zaskakujące, ponieważ wydarzenia historyczne stały się właściwie tłem przygód kilku warszawskich mieszkańców, które przedstawione zostały w dość zabawny, w miarę przystępny sposób. Młodzi bohaterowie odegrali bardzo dużą rolę w walce o Warszawę. Język już oczywiście niedzisiejszy, ale po książkę można sięgnąć w ramach ciekawostek o Warszawie, choćby po to, żeby dowiedzieć się, co skrywają lochy biegnące pod miastem.

poznajemy warszawe poprzez ksiazki

Poza panem Rafałowiczem i jego młodymi pomocnikami, Kacprem, Kazikiem i Maćkiem, ze Szwedami oblegającymi Warszawę walczy też m.in. Maciejowa, przezabawna postać. A wojuje z nimi w iście chytry, kupiecki sposób.

szwedzi w warszawie maciejowaTrójka pijanych Szwedów, nadokazywawszy się od południowej strony ratusza, przeszła teraz na północną i zataczając się, krzycząc i śpiewając, nagle znaleźli się przed kramem pani Maciejowej. Ta spojrzała na nich groźnie i ma­chając ręką, rzekła po polsku:

– Poszli precz! czego tu stoicie? czego chceta?

Ale oni zaczęli się śmiać i jeden tak silnie kopnął nogą w kramik, że wszystkie rozłożone na nim nici, naparstki, tasiemki, guziki i owoce rozleciały się na wszystkie strony. Maciejowa zaczerwieniła się cala jak burak, a w jej małych sinych oczach zajaśniały pioruny. Choć z ciężkością się ruszała z powodu słabości nóg, teraz jednak zerwała się od razu i dużym garnkiem z barszczem, który z obiadu został, trzasnęła w łeb najbliższego Szweda. Garnek rozleciał się na części i poka­leczył żołdaka, a przy tein barszcz się wylał i całą twarz mu na czerwono umalował. Zrobił się straszny krzyk i dwaj towarzysze poszkodowanego dobyli pałaszy i rzucili się na Maciejową, chcąc ją zarąbać, ale ta, wrzeszcząc wniebogłosy, nie ustąpiła ani kroku, tylko chwyciwszy starą dra­pakę, która w kącie kramiku stała, tak dzielnie nią wywijać zaczęła i tak prać bez litości pija­nych Szwedzisków, że nie tylko nic jej zrobić nie mogli, ale sami potracili kapelusze i gęby mieli szpetnie podrapane. Rzucali się wprawdzie zawzięcie z gołemi szabliskami w garści, ale że nie byli trzeźwi, więc ciosy ich padały na da­szek kramiku, a przytem zbiegło się dużo lu­dzi na krzyk Maciejowej i jak mogli, tak jej bronili.[1]

 

SZWEDZI W WARSZAWIE

Dziś jednak chcieliśmy przypomnieć wersję, którą poznaliśmy w dzieciństwie, czyli peerelowskie przeźrocza. Kliszę wyprodukowano w Warszawie w Zakładzie Produkcyjnym Foto-Pam przy ul. Grodzieńskiej 51. Wersję według powieści Przyborowskiego opracował nomen omen pan St. Czarnecki, który przywodzi na myśl bohatera z czasów szwedzkiego potopu, Stefana Czarnieckiego. Zapraszamy na projekcję!

 

szwedzi w warszawie2

szwedzi w warszawie3 szwedzi w warszawie4szwedzi w warszawie 5szwedzi w warszawie6

szwedzi w warszawie7szwedzi w warszawie 8szwedzi w warszawie10szwedzi w warszawie 11szwedzi w warszawie12szwedzi w warszawie13szwedzi w warszawie14szwedzi w warszawie15szwedzi w warszawie16szwedzi w warszawie17szwedzi w warszawie18szwedzi w warszawie19szwedzi w warszawie20szwedzi w warszawie21szwedzi w warszawie22szwedzi w warszawie23szwedzi w warszawie24szwedzi w warszawie25szwedzi w warszawie26

 

 

SZWEDZI W WARSZAWIE – WERSJA KSIĄŻKOWA

Jeżeli kogoś zainteresowały przygody warszawskich bohaterów, może zapoznać się z nimi niedokładniej na stronie POLONA.PL, gdzie jest dostępna książka w całości. Powieść Walerego Przyborowskiego można pobrać w formacie JPG lub PDF.

 

SZWEDZI W WARSZAWIE – WERSJA FILMOWA

Jeśli z kolei ktoś woli obejrzeć film, również jest taka możliwość. Powieść zekranizował w 1991 roku Włodzimierz Gołaszewski, który wraz ze zmarłym w zeszłym miesiącu Aleksandrem Minkowskim, popularnym autorem powieści dla młodzieży, stworzył także scenariusz. Na filmie, zwłaszcza na ścieżce dźwiękowej, nie zostawiono suchej nitki. Linkujemy go jednak jako ciekawostkę.

 

CYKL PRZEŹROCZY

Zapraszamy również na projekcję dwóch innych przeźroczy, które przedstawialiśmy w ramach serii POZNAJEMY WARSZAWĘ POPRZEZ LEGENDY:

Wars i Sawa

Syrenka warszawska

 

PRZYPISY

[1] Walery Przyborowski Szwedzi w Warszawie, Drukarnia St. Niemiera i synowie, Warszawa 1901, ss.13-15.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrPin on PinterestEmail this to someonePrint this page

Zostaw Komentarz